11.12.2025
/
Bądź na bieżąco
Czuję wielką satysfakcję, bo Polska wypełniła zobowiązanie podjęte ponad dekadę temu. Przekazanie Planu Zarządzania Puszczą Białowieską do UNESCO to dla mnie coś więcej niż formalność – to dowód odpowiedzialności za jeden z najcenniejszych obiektów przyrodniczych świata. Ten dokument łączy troskę o przyrodę z głosem lokalnych społeczności i uwzględnia kwestie bezpieczeństwa państwa.
Puszcza Białowieska od dawna budzi we mnie podziw. To wyjątkowy obiekt światowego dziedzictwa, jeden z zaledwie 235 przyrodniczych wpisów na prestiżowej Liście UNESCO. Jej bogactwo jest imponujące: tysiące gatunków grzybów, dziesiątki tysięcy bezkręgowców, setki gatunków ptaków i ssaków, a także płazy i gady. Symbolem puszczy pozostaje żubr – największy ssak Europy, którego populacja właśnie tutaj jest największa na świecie.
Od 2014 roku, kiedy cała Puszcza została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa, Polska miała obowiązek przygotowania Planu Zarządzania. Dziś ten dokument jest gotowy i obejmuje perspektywę aż do 2050 roku. Jego celem jest trwała ochrona dziedzictwa naturalnego, przy jednoczesnym poszanowaniu potrzeb mieszkańców, rozwoju regionu i wymogów obronnych państwa. Plan nie ogranicza dostępu do puszczy – zarówno mieszkańcy, jak i turyści nadal będą mogli z niej korzystać.
Najbardziej porusza mnie fakt, że aż 96 procent powierzchni polskiej części Puszczy Białowieskiej zostanie oddane procesom naturalnym. To ogromny krok naprzód, bo dotychczas było to jedynie 37 procent. Oznacza to wykluczenie tradycyjnej gospodarki leśnej i polowań, a także zapewnienie, że przyszłe pokolenia będą mogły zobaczyć puszczę w jej możliwie niezmienionej formie. W obliczu zmian klimatu i zagrożeń dla ekosystemów, takie działania nabierają szczególnego znaczenia.
Plan nie tylko wskazuje ryzyka i bariery w zarządzaniu puszczą, ale też proponuje konkretne rozwiązania. Priorytetem jest ochrona organizmów, które kształtują procesy naturalne i różnorodność biologiczną. Dokument uwzględnia rekomendacje UNESCO oraz Państwowej Rady Ochrony Przyrody, a także wnioski z raportu IUCN. Co ważne, przewiduje współpracę między resortami – klimatu, obrony, spraw wewnętrznych i infrastruktury – tak, aby zarządzanie tym obiektem było spójne i skuteczne.
Patrzę na ten Plan jako na dokument na miarę XXI wieku. Powstał we współpracy z lokalną społecznością i ekspertami, łączy ochronę przyrody z potrzebami ludzi i bezpieczeństwem państwa. To gwarancja, że Puszcza Białowieska – miejsce, gdzie życie trwa w najczystszej postaci – pozostanie bezpieczna i zachowana dla przyszłych pokoleń.
